| Standpunt | |||
|
Deze pagina is voor het laatst
bijgewerkt op
16-01-2012 Door: Jolijn Santegoeds, Actiegroep Tekeer tegen de isoleer!,
Tegen
isoleercellen en tegen dwang
Opsluiting
is geen zorg. |
|||
| Verbeter de psychiatrie: Geen dwang maar zorg! | |||
| Inhoud: | |||
Stop separatie! Zorg is de-escalatieOfficieel mag de isoleercel in de psychiatrie gebruikt worden als je “een gevaar voor jezelf” of een “gevaar voor je omgeving” bent. Maar isoleercellen horen niet in de zorg, want van opsluiting word je niet beter.
|
|||
|
De
isoleercel is een primitieve en schandalige oplossing voor een veel groter
· - Er is nauwelijks tijd, aandacht c.q. menskracht voor echte hulpverlening. Ook goedwillende hulpverleners staan vaak met hun rug tegen de muur. Regels domineren de gang van zaken, en voor het menselijke aspect is vaak geen ruimte. Alles lijkt gericht op het prestatiegerichte Cure, en weinig op de menselijke Care. · - Er is een gebrek aan vakkundigheid. Isoleren en dwangtoepassing werken averechts op het welzijn en geven strijd, waardoor de problemen steeds groter worden, en de druk op het systeem dus alsmaar toeneemt. Niemand wordt er beter van dwangtoepassing. · - Er is een gebrek aan preventie. Er zijn lange wachtlijsten en veel tekortkomingen in de opzet van de zorg. Mensen zijn ook vaak bang voor de psychiatrie ivm taboes, onbekendheid, het besef van kwetsbaarheid, en de afschrikwekkende interventies). Daardoor moet het vaak eerst echt uit de hand lopen, en komt men pas in actie als het eigenlijk al te laat is...
·
-
Er is sprake van een veel breder cultuurprobleem:
·
-
Er is nooit echt geinvesteerd in het ontwikkelen van
goede GGZ.
De
crisis-interventies in Nederland verschillen niet eens zoveel met de meest
primitieve interventies in ontwikkelingslanden, waar clienten opgesloten
worden in een hok, of vastgebonden aan een boom of bed… De westerse hokken
en ketenen zijn alleen iets luxer uitgevoerd, maar uiteindelijk niet minder
beperkend. Bijna overal ter wereld vindt men dezelfde angst en onmacht
als het gaat om psychiatrische patienten, en meestal bestaat de zorg uit
pogingen tot onderdrukken, aanvallen en wegjagen van het ‘zieke deel’
van de persoon.
Zorg
en welzijn zijn persoonlijk.
|
|||
|
Mensen komen in de psychiatrie terecht, omdat zij zorg nodig hebben. Psychische/psychiatrische problemen worden tegenwoordig psycho-sociale problemen genoemd, omdat de problemen juist een combinatie zijn van een persoonlijke toestand (psyche) en sociale aspecten (het omgaan daarmee). De problemen manifesteren zich doorgaans vooral op sociaal vlak: in het contact, de omgang en de interactie, en de sociale omgeving van de persoon kan daarbij zowel beperkend als genezend zijn. Het is erg belangrijk om te beseffen dat psychosociale problemen dus niet alleen psychisch zijn, maar ook een belangrijke component hebben in het sociale leven van de persoon.De mens en zijn beleving staan immers niet los van de omgeving, en gevoelens van welzijn en innerlijke harmonie, of anderzijds paniek, wanhoop en onmacht, zijn vaak nauw verweven met de situatie waarin de persoon zich bevindt.
Escalaties
zijn noodverbindingen Maar clienten zijn geen criminelen die moedwillig agressie plegen voor hun gewin, maar het gedrag komt voort uit onmacht. Het is een poging om een uitweg te vinden uit een bepaalde penibele gemoedstoestand. Het is belangrijk te beseffen dat ‘onrustige clienten’ zoekend zijn naar grip op de situatie, en zoekend naar hun eigen balans en welzijn. Zorg is geen straf, maar zorg is hulp en ondersteuning. Zorg gaat om het verminderen van onmacht, het vergroten van persoonlijk welzijn.
|
|||
|
Hoe dan?
Escalaties zijn onmacht, en dwangtoepassingen zijn ook onmacht. En paniek bestrijden met paniek, dat werkt natuurlijk niet. Dat is juist het grote probleem dat aangepakt moet worden. Verminder onmacht: regie bij de client. De oplossing van escalaties en dwangtoepassingen ligt in het verminderen van onmacht en paniek.
Paniek kan
bestreden worden met rust, vertrouwen, positieve ervaringen en hoop.
Onmacht wordt minder door keuzes, kansen, positieve zeggenschap, grip en
eigen regie op de zaak. Er is dus geen simpele standaardoplossing. Maar duidelijk is dat dwang averechts werkt vanwege toenemende onrust, wantrouwen, paniek en een gebrek aan regie enz. Want wanneer je onschuldig voor onbepaalde tijd in een cel zit (onbegrepen), of met een ongewenste spuit in je bil, nemen onmacht en paniek immers toe. Echte zorg is professionele, persoonlijke de-escalatie. Hulpverlenen impliceert om iemand niet te veroordelen of te straffen, maar juist met compassie proberen verder te helpen. Het is de kunst van het hulpverlenen om verder kijken dan het gedrag, en te achterhalen wat de persoon motiveert, en wat de persoon nodig heeft voor meer welzijn, en minder paniek en onmacht. Hulpverlenen is mensenwerk, en vraagt om vaardigheden in het omgaan met mensen. Soms klikt het, en soms klikt het niet.. Dat kan, want dat hoort nou eenmaal bij mensenwerk. Zorg = zorg, straf = straf
|
|||
|
Voorkom dwang: bied goede zorg! · Doe niets dat schadelijk is voor de client
·
Veiligheid?
Vermijd dwang en streef naar rust en vrede.
·
Vindt de
juiste persoon of personen voor vertrouwen en contact
·
Probeer de
persoon te begrijpen, en blijf constructief
·
Het juiste
antwoord op gevaarlijk gedrag is zeer persoonlijk
·
Zoek samen
naar een oplossing
·
Wacht niet
met hulpverlening tot het te laat is… · Zorg kan alleen maar vrijwillig, want anders wordt je er niet beter van (dwang is traumatisch).
|
|||
|
Zorg is in principe iets heel moois, maar helaas hebben dwangmaatregelen de glans van het GGZ-hulpverlenerschap bedorven. Gelukkig kan dat veranderen als dwang afgeschaft wordt, en GGZ werkelijk het welzijn van clienten vergroot. De ware professional onderscheidt zich door uit te blinken in een dwangvrije benadering met veel meer diepgang dan symptoombestrijding. Het is een kunst om contact te maken en constructieve ondersteuning te bieden waar de client ECHT wat aan heeft. Straf is straf, zorg is zorg.
|
|||
|
Juridische info over isoleercellen en dwang in de GGZ. Dwang in de GGZ is discriminatie Het
onaanvaardbaar om mensen preventief op te sluiten, dat mag met
criminelen ook niet. De preventieve opsluiting noemt men bescherming, maar in de praktijk betekent het dat er mensen onschuldig in een cel zitten. (feitelijk doet men dit om te voorkomen dat clienten eventueel in een politiecel zouden terechtkomen.. waar wel een toilet inzit, en waar recht op een proces is, en maximum-termijnen,...) De dwangmiddelen in de reguliere psychiatrie zijn zwaarder, ingrijpender en niet-tijdsgebonden vergeleken met de reguliere straffen van justitie, en deze zware middelen worden ingezet op mensen zonder strafblad, die in nood verkeren. De beslissing over het ontnemen van de bewegingsvrijheid mag nooit gekoppeld worden aan het wel/niet hebben van een (tijdelijke) beperking, al dan niet op psychosociaal vlak. Dat is namelijk discriminatie op basis van persoonlijke kenmerken. Een gevaar zijn voor de omgeving impliceert een criminele handeling. Er bestaat al een systeem dat bevoegd is om daarover te oordelen: namelijk justitie. Er is geen excuus om cliënten in reguliere zorginstellingen, zonder proces, preventief op te bergen in instellingen en isoleercellen. De client heeft, als mens, het fundamentele recht om te leven zoals hij/zij dat wil (zelfbeschikking). straf is straf, zorg is zorg.
|
|||
|
Nieuw VN-verdrag CRPD maakt gedwongen interventies illegaal. Mensenrechten gelden voor iedereen. Wij vonden het altijd al een schendig van de mensenrechten om mensen met problemen van hun vrijheid te beroven en gedwongen in de psychiatrie te plaatsen. Algemene mensenrechtenverdragen gelden immers ook voor psychiatrische patienten. Inmiddels is er sinds 2006-2008 een nieuw VN-verdrag:
The Convention on the Rights of Persons with Disabilities
Dit VN-verdrag is een mijlpaal voor clienten in de GGZ, PG, VG enz.
De
definitie van beperking
volgens het VN-verdrag CRPD Preamble (e) is: Vrij vertaald betekent dit dat een beperking een combinatie is van persoonlijke eigenschappen, en de mate van toegankelijkheid van de samenleving, en als dat barrieres oplevert, dan is er sprake van een beperking. Een beperking zit dus niet in de persoon zelf, maar in de interactie met de omgeving. (zie ook: http://www.un.org/disabilities/default.asp?id=260 )
De moderne term psychosociale problemen, ofwel: psychosociale (tijdelijke)
beperkingen is in het licht van het CRPD dus ook extra logisch,
omdat het de persoon EN omgeving impliceert, en de term psychosociaal komt
voortaan in de plaats van de termen mentaal/psychisch/psychiatrisch enz. |
|||
|
De
belangrijkste CRPD-artikelen tegen gedwongen behandeling: |
|||
|
Artikel 3,4 en 5 (gelijkheid en non-discriminatie) kunnen in veel situaties gebruikt worden als verweer tegen gedwongen behandeling of rechterlijke machtigingen, als zijnde discriminatie op basis van beperking.
Artikel 12
gelijkheid voor de wet (legal capacity on an equal basis with others)
/ recht op zelfbeschikking,
dit betekent dat elk mens telt, en dat elke persoon het recht heeft
om zijn eigen keuzes te maken. Het maken van eigen keuzes is het
belangrijkste recht dat een mens heeft, want zonder dit recht, kunnen ook de
andere rechten niet vervuld worden. Artikel 12 geeft iedereen recht op
een eigen identiteit.
Ook mensen in
een crisis hebben een eigen stem, en recht op een eigen identiteit, en zij
geven vaak duidelijk aan wat zij wel en niet willen. Artikel 12 (zelfbeschikking) erkent het recht op eigen keuzes, en dus het recht om zelf te bepalen hoe iemand zijn/haar leven inricht. Het is een van de meest fundamentele mensenrechten. Artikel 12 is een sterk argument tegen rechterlijke machtigingen en IBS.
Artikel 14 recht op vrijheid, betekent dat mensen niet onschuldig in een cel mogen zitten, en het recht hebben om vrij te zijn, als een vrije burger. Dit houdt ook in om vrij te zijn van andere vrijheidsbeperkingen, zoals bijvoorbeeld dwangtoepassingen of verplichte leefregels die op basis van een psychosociale beperking worden toegepast, en niet gelden voor mensen zonder psychosociale beperking. In artikel 14 staat dat vrijheidsbeperking niet ‘unlawful or arbitrary’ mag zijn, dus niet onwettig of willekeurig. Deze termen refereren echter niet aan lokale wetten (zoals een wet BOPZ of zo), maar aan de boodschap van de Conventie. Vrijheidsbeperking op grond van een beperking is niet toegestaan, ook niet deels, en dus ook niet gekoppeld aan psychosociale problemen. Alle mensen hebben recht op vrijheid. Men kan dus enkel vrijheden ontnemen via het strafboek. Artikel 14 (vrijheid) is een sterk argument tegen dwangtoepassing in de GGZ.
Artikel 15
recht op vrijwaring van marteling en wrede, inhumane en vernederende
behandeling.
Ook staat hierbij: het recht op vrijwaring van medische of
wetenschappelijke experimenten.
Artikel 17
recht op integriteit,
betekent dat je zelf de baas bent over wat er aan en in je lijf gebeurt. Er
mogen dus geen handelingen in en aan je lichaam worden verricht waar je het
niet mee eens bent. Dus ook geen gedwongen medicatie, want dat is indringend.
Iedereen heeft recht op eerbied en respect voor zijn/haar eigen lichaam.
Artikel 20
recht op leven in de samenleving,
betekent dat iedereen het recht heeft om te leven in de samenleving, en als
volwaardig burger zelf te kiezen waar hij/zij wil wonen.
Artikel 25
recht op vrije, geinformeerde keuze van zorg,
betekent dat alle patienten een vrije keuze hebben of zij wel of niet van
zorg gebruik willen maken. Een vrije keuze betekent dat mensen
ook zorg mogen weigeren, en dat er geen manipulatie mag plaatsvinden,
en dat er niet opzettelijk nadelige gevolgen aan een bepaalde keuze mag
worden verbonden. Artikel 25 geeft het recht om zorg te weigeren, en is een sterk verweer tegen gedwongen zorg/ gedwongen behandeling.
Het VN-verdrag CRPD zal zeker gaan zorgen voor een positieve verandering in de GGZ.
Actiegroep Tekeer tegen de isoleer! / Stichting Mind Rights zal zich blijven
inzetten voor ratificatie van het VN-verdrag CRPD, en een goede
implementatie stimuleren.
|
|||
|
Actualiteiten in Nederland, 2012: Standpunt tegen Wetsvoorstel Verplichte GGZ (vervanger Wet BOPZ). Het wetsvoorstel Verplichte GGZ mag geen zorg genoemd worden, het gaat enkel over beheersing. Het wetsvoorstel Verplichte GGZ verruimt de mogelijkheden, criteria en doelgroep voor dwangtoepassing in de GGZ, en mist daarmee dus het oorspronkelijke doel om de rechtspositie van clienten te verbeteren, en dwang terug te dringen. Het wetsvoorstel zet juist de deuren open naar meer en meer dwangtoepassing. Het wetsvoorstel is o.a. daarom in strijd met het VN-verdrag CRPD, en druist in tegen alle recente kwaliteitsopvattingen in de GGZ, zoals de aanbevelingen uit de Projecten Dwang en Drang. Het woord “dwang” is doorgaans weggelaten uit de wettekst, waardoor het oogt alsof men het over nobele zorg-interventies heeft, maar dit is een zeer respectloze vertekening van de werkelijkheid. Het gaat hier niet over zorg, maar over beheersing, en ongelimiteerde dwang (zie art.3: zorg is “een interventie”, dat maakt dus alles mogelijk.. en men heeft het dus over dwang, dus hier staat dat elke interventie wettelijk zou kunnen plaatsvinden, onder dwang… Dit gaat terug naar het bestwil-principe van vroeg in de vorige eeuw.) Lees hier het wetsvoorstel Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (kamerstuk 32 399 nr.2) https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32399-2.html
De Memorie van Toelichting (kamerstuk 32 399 nr.3) is te vinden
op:
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32399-3.html
Als clientenbeweging zijn wij enorm ontstemd over dit achterhaalde, verhullende en misleidende wetsvoorstel. Wij hadden meer professionaliteit verwacht van de Nederlandse overheid.
|
|||
|
Manifesten en een Alternatief om dwang te voorkomen. In een uitgebreide, openbare reactie aan de overheid in diverse manifesten, heb ik vanuit ervaringsdeskundig clientenperspectief mijn standpunten geformuleerd. Dit heb ik gedaan door op elk aspect van het wetsvoorstel te reflecteren, en een praktische oplossingsgerichte analyse te maken van wat er nou echt nodig is om een crisissituatie te doorbreken. Echter deze kritieken werden niet ter harte genomen, en dus heb ik besloten om zelf conclusies te trekken en een alternatief uit te werken. Mijn analyses vormden een helder beeld van de situatie, en een ‘pakket van eisen en wensen’ waaraan een nieuw model zou moeten voldoen. Vervolgens concludeerde ik dat Eigen-Kracht-conferenties (www.eigen-kracht.nl ) aan al deze eisen en wensen voldoen, en inmiddels is er een samenwerking tot stand gekomen en wordt dit alternatieve Eindhovens model in de praktijk gebracht.
|
|||
|
Hier volgt een overzicht van onze feedback in de vorm van manifesten en artikelen: 1. Manifest (1): WPZ – Gelijkheid, zelfbeschikking en Wet Psychische Zorg – zorg is compassie (22 april 2008) klik hier voor Manifest_WPZ_MindRights2008.pdf 2. Manifest 2: Dwangmaatregelen en zorgkwaliteit- De warme arm van de zorg (18 mei 2008) klik hier voor Manifest_deel_2_Dwangmaatregelen_en_zorgkwaliteit_.pdf
3.
Manifest 3: Wat is recht?
(16 juni 2008)
-
Artikel: Alternatief voor de wet- Prima Remedia
-
Artikel:
Visie op toekomstbestendigheid wet – VN visie: Community Based
Rehabilitation
-
Artikel:
Reactie rechtspositie_1 – wetten en richtlijnen
-
Artikel:
Uitwerking van wederkerigheid
-
Brief:
Eerste reactie mbt jeugdvisitatie
-
Artikel: wachtlijstjongeren UIT de gevangenis
-
Artikel: Uitwerking plan EigenKracht Commissie Eindhoven
-
Visiedocument: Eindhovens Model voor Supported Decision Making in
crisissituaties op het gebied van geestelijke gezondheid.
4.
Manifest 4: Strijdigheid tussen conceptwetsvoorstel Verplichte GGZ en
VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD) – Tijd voor
een transitiebeleid voor sociale innovatie van de GGZ
(16 april 2009)
5.
Manifest 5: Dwang is geen oplossing maar een probleem!
(6 september 2010) |
|||
|
|
|||
|
Eindhovens
Model; een alternatief voor Verplichte GGZ: Het Eindhovens Model is een besluitvormingsprocedure die de zeggenschap bij de burgers zelf legt. Het is een alternatief voor het wetsvoorstel Verplichte GGZ en de wet BOPZ. In het Eindhovens Model wordt in crisissituaties een Eigen Kracht-conferentie (www.eigen-kracht.nl) ingezet in plaats van een BOPZ-procedure. Via de Eigen Kracht-conferentie worden de naastbetrokkenen actief betrokken bij het zoeken naar een mogelijke oplossing voor een gezamenlijk geformuleerde vraag. Met het pilotproject van het Eindhovens Model willen we de Eigen Kracht-conferentie inzetten aan de voordeur van de GGZ, dus om (dwang)opname te voorkomen, door gezamenlijk met het eigen netwerk op zoek te gaan naar kansen en wenselijke oplossingen, in plaats van te focussen op “het gevaar” en de mogelijkheden voor onvrijwillige vrijheidsbeperkende maatregelen (zoals de BOPZ en het Wetsvoorstel Verplichte GGZ). Uit een Eigen Kracht-conferentie komt een plan waarmee alle betrokkenen instemmen, en waarin beschreven is wat er is afgesproken en hoe ze gezamenlijk de situatie willen aanpakken. Om dit plan tot uitvoer te kunnen laten komen is het belangrijk dat de andere organisaties die actief zijn in de samenleving op de hoogte zijn van de Eigen Kracht-procedure, zodat de Eigen Kracht-plannen ook daadwerkelijk leidend worden voor de hulpverlening (op alle levensgebieden). Het inbedden van het Eindhovens Model in de bestaande structuren is dus een aandachtspunt. Eigen Kracht Eindhoven heeft inmiddels een kantoor in Eindhoven:
Eigen Kracht Eindhoven
Team Eindhoven De Denktank Eindhoven bestaat uit Jolijn Santegoeds, Fiet van Beek, Ge de Wilde en Wil Janssen.
Aanvullende documenten over het Eindhovens Model: 2e versie Visiedocument: Het Eindhovens Model voor Supported Decision Making: Eigen Kracht-conferenties in crisissituaties op het gebied van geestelijke gezondheid, een variant op de procedure van het wetsvoorstel Verplichte GGZ Herziene versie, V2, 30 oktober 2010, i.s.m. de Eigen Kracht-Centrale www.eigen-kracht.nl
Of zie
ook de website van Eigen Kracht (Eindhoven):
|
|||
|
Meer informatie en actualiteiten zijn o.a. te vinden op onze weblog: www.tekeertegendeisoleer.weblog.nl
|
|||
|
|
|||
| Copyright © 2005 | |||
| Alle rechten voorbehouden | |||